เป็นริดสีดวงแล้ว…หายแล้ว! ทำไมถึงกลับมาเป็นอีก?

ทำไมริดสีดวง “หายแล้ว” แต่กลับมาอีก? #

1.ริดสีดวงไม่ใช่โรคเดียวแบบวายชนม์ ที่ “รักษาแล้วจบ” #

ในทางการแพทย์ แม้ว่าแพทย์จะทำการรักษา เช่น ผ่าตัดริดสีดวง (hemorrhoidectomy) หรือใช้วิธีอื่นๆ แล้ว แต่มีข้อมูลที่แสดงว่า สามารถกลับมาเป็นได้อีก พบว่าอัตราการกลับมาเป็นซ้ำหลังการรักษาอยู่ในช่วง 0 – 56.5% ดังนั้น แม้จะ “หายดี” ตามอาการ แต่สาเหตุพื้นฐานยังไม่ถูกจัดการหรือส่งผลต่อเนื้อเยื่อบริเวณนั้น ทำให้โอกาสกลับมาใหม่มีอยู่จริง

2. โครงสร้างของหลอดเลือดและเนื้อเยื่อในบริเวณทวารหนักยังมี “รอยแผล” หรือ “ความบอบช้ำ” #

ในแนวแพทย์แผนจีน อวัยวะในช่องท้องรวมถึงลำไส้ใหญ่ มีบทบาทร่วมกับระบบพลัง (氣) และเลือด (血) หากมีการอุดกั้น การขับถ่ายไม่ราบรื่น หรือมีการเกร็ง/เบ่งนาน ก็จัดว่าเป็น “ลม-ชื้น (風 濕)” หรือ “เลือดคั่ง (瘀血)” ซึ่งส่งผลให้หลอดเลือดบริเวณทวารหนักอ่อนแอหรือบวมได้ ในทางการแพทย์สมัยใหม่ การที่เนื้อเยื่อรอบหลอดเลือดได้รับบาดเจ็บจากการเบ่งหนัก นาน หรือมีการอักเสบซ้ำ ทำให้หลอดเลือดขยายตัวซ้ำได้ง่ายขึ้น ซึ่งอธิบายได้ว่าทำไมริดสีดวงถึงกลับมาอีก

3.ปัจจัยกดทับหรือกดดันบริเวณหลอดเลือดทวารหนักยังคงมีอยู่ #

• ยืนหรือนั่งนาน : การนั่งอยู่กับที่นานโดยเฉพาะบนโถส้วมหรือบนเก้าอี้แข็ง ทำให้บริเวณทวารหนักได้รับแรงกดทับและการไหลเวียนเลือดลดลง ซึ่งเป็นปัจจัยเสี่ยงของการกลับมาเป็นริดสีดวงอีกครั้ง
• เบ่งนาน/ท้องผูก/ท้องเสียซ้ำ : ในแนวแพทย์แผนจีน ถือว่าเป็น “อุดกั้นลม-ชื้น” หรือ “เลือดหมุนเวียนไม่ดี” ซึ่งส่งผลให้หลอดเลือดทวารเกิดการคั่งได้เร็ว และในทางการแพทย์สมัยใหม่ การเบ่งนานหรือท้องเสีย จะส่งแรงดันต่อหลอดเลือดทวารหนัก จนเกิดการขยายได้อีก
• ยกของหนัก / ออกแรงมาก : ทำให้แรงดันช่องท้องเพิ่มขึ้น ส่งผลให้เส้นเลือดทวารหนักบวมได้ง่ายขึ้นและกลับมาอีกครั้งได้
• น้ำหนักตัวเกิน / อ้วน : มีผลให้การไหลเวียนเลือดบริเวณทวารหนักไม่ดี และแรงกดทับช่องท้องเพิ่มขึ้น จึงเป็นปัจจัยที่ทำให้ริดสีดวงกลับมาได้ง่าย 

4. การรักษาหรือการดูแลหลังการรักษาไม่มีการปรับพฤติกรรม #

แม้จะมีการรักษาดีแล้ว แต่หากผู้ป่วยไม่ปรับพฤติกรรม เช่น ไม่ทานไฟเบอร์เพิ่ม ดื่มน้ำน้อย นั่งโถนาน เบ่งหนัก หรือไม่มีการออกกำลังกาย จึงมีความเสี่ยงสูงที่จะกลับมาเป็นซ้ำ 

5. เนื้อเยื่อหลอดเลือดหรือช่องทวารหนักมีความเสียหาย/เสื่อมตามวัย #

เมื่ออายุเพิ่มขึ้น หรือมีประวัติของความเสี่ยงที่จะเกิดโรค แรงกดท้องมาก / ตั้งครรภ์ / เบ่งหนักหลายครั้ง ทำให้ “ผนังหลอดเลือด” บริเวณทวารหนักอ่อนแอ ยืด หย่อนได้ง่าย ส่งผลให้โอกาสกลับมาเป็นริดสีดวงสูงขึ้น